Bonus malus (BM) to system oceny kierowcy stosowany przez towarzystwa ubezpieczeniowe, który nagradza ostrożnych kierowców niższą składką i karze tych, którzy spowodowali szkodę – wyższą. Nazwa pochodzi z łaciny: bonus znaczy „dobry”, malus – „zły”. BM w swoim założeniu to bardzo prosta zasada: im bezpieczniej jeździsz, tym mniej płacisz za polisę OC lub AC. To jeden z nielicznych mechanizmów ubezpieczeniowych, który premiuje dobre zachowanie na drodze.
Jak działa system bonus malus?
Każdy kierowca jest przypisany do tzw. klasy taryfowej, która odzwierciedla jego historię szkodowości. Klasy te określają, o ile procent Twoja składka jest niższa (bonus) lub wyższa (malus) od stawki bazowej ubezpieczyciela.
Zasady działania są proste:
- Za każdy rok bez szkody awansujesz o jedną klasę wyżej – składka spada, zazwyczaj o 5–10%.
- Za każdą szkodę, za którą odpowiada Twój ubezpieczyciel, cofasz się o kilka klas – składka rośnie.
- Maksymalna zniżka, jaką możesz osiągnąć, wynosi zazwyczaj 50–60% bazowej składki.
- Na starcie (jako nowy kierowca) zaczynasz najczęściej od klasy 0, czyli bez żadnych zniżek ani zwyżek.
- Zbudowanie maksymalnych zniżek wymaga wielu lat jazdy bez szkody – u większości ubezpieczycieli to około 10–13 lat.
Bonus i malus – co dokładnie oznaczają?
| Kryterium |
Bonus |
Malus |
| Co to jest? |
Zniżka za bezszkodową jazdę |
Zwyżka za spowodowanie szkody |
| Kiedy otrzymujesz? |
Po każdym roku bez szkody |
Po każdej szkodzie z Twojej winy |
| Jak wpływa na składkę? |
Obniża ją (zazwyczaj o 5–10% rocznie) |
Podwyższa ją (nawet o kilkadziesiąt procent) |
| Jak długo obowiązuje? |
Do kolejnej szkody |
Przez kilka lat, aż odbudujesz historię |
Czy BM dotyczy OC i AC osobno?
Tak, Twoja historia szkodowości jest liczona oddzielnie dla OC i oddzielnie dla AC. Możesz mieć maksymalne zniżki w OC, a jednocześnie zwyżkę w AC po niedawnej stłuczce. Co więcej, nie każde towarzystwo traktuje szkody z OC i AC tak samo przy wyliczaniu klas taryfowych – warto zapytać o szczegóły przy zakupie polisy.
Czy zniżki bonus malus przechodzą do innego ubezpieczyciela?
Tak, historia szkodowości należy do Ciebie, a nie do ubezpieczyciela. Przy zmianie towarzystwa masz prawo przedstawić zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia, które dokumentuje Twoje lata bezszkodowej jazdy. Nowy ubezpieczyciel powinien je uwzględnić przy wyliczaniu składki. Pamiętaj, żeby zawsze prosić o takie zaświadczenie przy rezygnacji z dotychczasowej polisy, gdyż niektóre towarzystwa wystawiają je automatycznie, inne dopiero na Twój wniosek.
Warto wiedzieć, że ubezpieczyciele mają dostęp do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) oraz baz danych Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG), gdzie rejestrowane są m.in. wypłacone odszkodowania. Ukrycie szkody przed nowym ubezpieczycielem jest więc praktycznie niemożliwe, a próba zatajenia może skutkować odmową wypłaty odszkodowania w przyszłości.
Czy możesz „chronić” swoje zniżki?
Niektórzy ubezpieczyciele oferują tzw. ochronę zniżek (ang. bonus protection) – opcję, która sprawia, że jedna szkoda nie pozbawia Cię dotychczasowego bonusu. Zazwyczaj jest to dodatkowy płatny element polisy. Czy warto? To zależy od Twojej klasy taryfowej – im wyższe masz zniżki, tym bardziej opłaca się je chronić. Jeśli zbliżasz się do maksymalnego poziomu zniżek, jedno zdarzenie może kosztować Cię znacznie więcej niż cena samej ochrony bonusu.
Jak sprawdzić swoją aktualną klasę taryfową?
Nie ma jednego ogólnopolskiego rejestru klas BM dostępnego dla kierowców. Swoją aktualną klasę możesz sprawdzić bezpośrednio u swojego ubezpieczyciela – telefonicznie, przez aplikację lub konto klienta online. Możesz też poprosić o zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia, w którym znajdziesz historię szkodowości i liczbę lat bezszkodowej jazdy. To właśnie ten dokument jest podstawą do naliczenia zniżek u nowego ubezpieczyciela.
